Wersja twojej przeglądarki jest przestarzała. Zalecamy zaktualizowanie przeglądarki do najnowszej wersji.

Gdy dziecko krzywo leży - asymetria.

Jednym z częściej spotykanych zaburzeń rozwoju ruchowego dziecka jest asymetria ułożeniowa. W pewnym okresie życia jest ona normą, w innym stanowi już zagrożenie dla przyszłego rozwoju.

Asymetria ułożeniowa jest to tendencja do układania się niemowlęcia ze zgiętym tułowiem w jedną stronę w kształcie przypominającym literę ,,C''. Niemowlę ułożone zarówno na plecach jak i na brzuchu układa się asymetrycznie.

W leżeniu na plecach bark po stronie wygiętej jest oddalony od biodra po tej samej stronie, natomiast po stronie wklęsłej, skróconej, staw barkowy układa się bliżej biodra. Dziecko patrzy wtedy chętniej w jedną stronę, łatwiej mu wkładać do buzi ciągle tę samą rączkę i interesować się wszystkim co dzieje się właśnie po tej ulubionej stronie. Niechętnie szuka bodźców docierających z drugiej strony ponieważ wymagałoby to od niego sporego wysiłku.

Taka sytuacja może być konsekwencją ułożenia wewnątrzmacicznego kontynuowanego przez niemowlę, może to być również wynik długiego przebywania w inkubatorze, nieprawidłowego karmienia, noszenia i pielęgnacji.

Uwaga!

Jednak bardzo często sprawcami takiej sytuacji jesteśmy my - rodzice. Nie trzeba zmieniać ustawienia łóżeczka w pokoju, wystarczy abyśmy kładli w nim dziecko raz w jedną raz w druga stronę i dawali mu możliwość odbierania bodźców z obu stron. Karmienie butelką sprawia, że rodzic wybiera zawsze tą samą stronę karmienia, bo jest mu tak wygodnie. To samo dotyczy sposobu noszenia dziecka na tym samym ramieniu. Zupełnie nieświadomie pielęgnujemy nieprawidłowe układanie się dziecka.

Bez paniki

Około 2 miesiąca życia asymetria jest fizjologicznym zachowaniem w spontanicznej motoryce, które występuje w tym okresie u zdrowych niemowląt i nie wzbudza podejrzeń pod warunkiem, że dziecko nie preferuje tylko jednej, wybranej strony. Około 4 miesiąca życia fizjologiczna asymetria powinna zostać wyrównana. Jeśli po tym czasie pozostaje tendencja do asymetrycznego układania się konieczna jest konsultacja lekarza neurologa dziecięcego i ortopedy. Badanie lekarskie pozwoli na podjęcie kolejnych działań i jeśli będzie taka potrzeba nastąpi ingerencja fizjoterapeuty.

Konieczna terapia

Jedną z czołowych i najbardziej znanych metod neurofizjologicznych zajmujących się terapią dzieci z zaburzeniami psycho-ruchowymi jest metoda NDT- Bobath. Należy podkreślić ogromne znaczenie wczesnej diagnozy, interwencji i terapii, ponieważ szybka zmiana przyzwyczajeń pielęgnacyjnych rodziców w połączeniu z odpowiednią stymulacją dziecka do prawidłowego rozwoju daje doskonałe efekty terapeutyczne.

Niebezpieczny rozwój

Musimy pamiętać o tym, że ciągłe asymetryczne układanie się dziecka w jedną wybraną stronę niesie ze sobą zagrożenie zautomatyzowania się nieprawidłowych wzorców ruchowych, które następuje bardzo szybko. Dziecko z taką asymetrią nie poddane terapii przyzwyczaja się do tego schematu ruchowego, dla niego normalnego, a nowe umiejętności zdobywane przez malca budowane są na bazie już istniejącego asymetrycznego ułożenia głowy, obręczy barkowej, tułowia i miednicy. Oczywiście będzie zdobywało kolejne etapy rozwoju, ale jakość prezentowanych przez niego aktywności będzie niezadowalająca. W dalszym rozwoju ruchowym zauważymy niewątpliwie, że dziecko wykonuje obroty tylko przez jedną stronę, siedzi z przechylonym tułowiem, pojawiają się problemy z prawidłowym podporem na kończynach górnych i raczkowaniem. Dziecko przechodzi do kolejnych etapów rozwoju ruchowego aż do zdobycia pozycji pionowej. Im wyższa pozycja rozwojowa, tym większe będą powikłania z tytułu niewyrównanej asymetrii. Z terapeutycznego punktu widzenia asymetria ułożeniowa powinna zostać wyrównana jak najwcześniej tak aby dziecko w wyższych pozycjach prezentowało już jedynie prawidłowe wzorce ruchowe. Często rodzice zastanawiają się nad tym czy dziecko samo poradzi sobie z asymetrią. Otóż niestety w przypadku gdy dziecko preferuje jedną ze stron jego rozwój ruchowy jest zaburzony i jak najbardziej wymaga pomocy. Konsekwencją nieleczonej asymetrii jest zatem nieprawidłowy rozwój ruchowy dziecka a w późniejszym wieku wady postawy, skoliozy.

Jak widać asymetria nie jest problemem groźnym na tyle by wzbudzać silny niepokój, jest jednak ważne, by w odpowiednim okresie życia dziecka zadbać o jego rozwój tak, by wykryć ją wcześnie i w porę przeprowadzić konieczną korektę.

Ekaterini Ewangelu,
magister fizjoterapii,
terapeuta NDT – Bobath - Baby,